Sporen van Jheronimus Bosch in Huis Bergh: De Bruiloft te Kana
Ilsink, Matthijs
Nonfictie - kunstgeschiedenis
2019
Marijke Brouwer (red.), 'Nieuwe avonturen met een collectie - Ontdekkingen in de verzamelingen van Huis Bergh', Stichting Huis Bergh, 's-Heerenberg, 2019, pp. 124-135

Ilsink 2019

 

“Sporen van Jheronimus Bosch in Huis Bergh: De Bruiloft te Kana” (Matthijs Ilsink) 2019

[in: Marijke Brouwer (red.), Nieuwe avonturen met een collectie – Ontdekkingen in de verzamelingen van Huis Bergh. Stichting Huis Bergh, ’s-Heerenberg, 2019, pp. 124-135]

 

Van De Bruiloft te Kana zijn vandaag vijf versies bekend die allemaal vermoedelijk teruggaan op een origineel van Bosch. De versie in Huis Bergh is completer, in betere conditie en beter leesbaar dan het exemplaar in Boijmans Van Beuningen (Rotterdam), dat vroeger als een Bosch-origineel werd beschouwd. Een combinatie van materiaaltechnisch onderzoek, vergelijkend kunsthistorisch onderzoek en contextueel historisch onderzoek levert inzicht in zowel de vorm als de inhoud van de versie in kasteel Huis Bergh.

 

Ilsink gaat onder meer nader in op de zijdelingse plaatsing van Christus, op de betekenis van Zijn zegengebaar, op de leegte in de linkerbenedenhoek (waar in de oerversie hoogstwaarschijnlijk een stichter en zijn patroonheilige waren afgebeeld), op de bruidegom, op de kleine figuur die een kelk heft (Ilsink ziet in deze figuur de ceremoniemeester) en op de achtergrond. Volgens Ilsink zijn de versies in Rotterdam en Huis Bergh naast elkaar ontstaan en gaan ze terug op een gemeenschappelijk voorbeeld (misschien een origineel van Bosch). Gezien het aantal bewaard gebleven versies en gezien de echo’s ervan in een schilderij als het (vermoedelijk ten onrechte) aan Jan Mandijn toegeschreven Burlesk Huwelijksfeest (Bilbao), moet deze voorstelling hogelijk gewaardeerd zijn in het midden van de zestiende eeuw.

 

[explicit 7 juli 2019]